Bergen wankelen

Esther van den Bor – Bergtoppen en sneeuw

De Alpengletsjers zijn relieken van de laatste ijstijd. Zwitserse geofysici stellen in het vakblad The Cryosphere dat de sneeuwgrens sowieso steeds hoger komt te liggen. De bezorgdheid ligt met name bij het tempo waarin dat de laatste jaren gebeurt. De klimaatmodellen geven geen exact beeld van de verschuivingen. De onderzoekers stellen nu dat er inderdaad meer neerslag zal gaan vallen, maar voornamelijk in de vorm van regen en niet als sneeuw. Het gebied waar sneeuw valt zal kleiner worden en de laag sneeuw dunner. Dit heeft gevolgen voor het toerisme en dus voor de economie van landen als Zwitserland en Oostenrijk waar jaarlijks steeds meer wintersportliefhebbers naartoe op vakantie gaan. Aan het eind van de eeuw zullen de lager gelegen skioorden nog maar af en toe met sneeuw zijn bedekt. Wanneer we de klimaatinspanningen kunnen waarmaken kan dit scenario voor de hogere oorden nog wel wat gunstiger uitvallen.

Bergen worden wankel
Onderzoek naar de binnenkant van de bergen wordt al meer dan honderd jaar op de Zugspitze uitgevoerd. Sneeuwdikte, temperatuurschommelingen en atmosferische samenstelling worden in kaart gebracht. Sinds tien jaar wordt er ook in het hart van de berg onderzoek gedaan, naar het ijs dat als lijm rotsen samenhoudt: de permafrost, zie het artikel hierover. Van de duizend vierkante kilometer aan gletsjers die de Alpen als rivieren van ijs bedekten, is een derde voorgoed verdwenen. Volgens schattingen zal dat tegen 2050 de helft zijn. De permafrost in de rotsen bestrijkt een oppervlakte die drie keer zo groot is. Men meent dat ook hiervan een derde ontdooid is, of dat het smeltingsproces is ingezet. Jaar na jaar moeten we vaststellen dat er in de zomer meer permafrost verdwijnt dan er in de winter terugkomt. Een gletsjer die dat patroon vertoont, wordt dood verklaard; permafrost die ontdooit, zoekt als water een weg uit de rotsen en kan zo veel druk op een bergwand uitoefenen, dat die afbreekt en in de diepte, in het dal stort. Minder permafrost betekent meer steenlawines en grondverschuivingen. En omdat alles samenhangt, versnelt en versterkt het ene proces het andere. Niet alleen in de Alpen, maar wereldwijd worden bergen minder stabiel. Klimaatverandering knaagt aan wat onveranderlijk lijkt: bergen verkruimelen en worden wankel. Wat nu gebeurt, is onomkeerbaar stellen de onderzoekers.
De tijd van voorkomen is voorbij. Het is nu een kwestie van aanpassen.
Hoe zorgen we er bijvoorbeeld voor dat niet iedereen naar dezelfde plaatsen gaat? Hoe maken we toerisme inherent duurzaam? De Alpen zijn groot, er is zo veel te zien, misschien moeten we niet allemaal in ons leven de Matterhorn beklimmen of bovenop de Mont Blanc staan.’ Opgaven die voorzichtig op agenda’s komen te staan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *