Palmolie

Esther van den Bor

Meest gebruikte plantaardige olie
Palmolie is een belangrijke bron van vetten in onze voeding. De plantaardige olie zit verwerkt in margarines, ijs, soepen, chocolade en koekjes. Maar het wordt ook veelvuldig gebruikt in cosmetica en schoonmaakmiddelen. In ruim 60% van alle samengestelde producten die je in de supermarkt kunt vinden, zit palmolie. Deze wordt gewonnen uit de pit van de palmvrucht. De vraag naar palmolie is de afgelopen jaren fors gestegen, omdat het een relatief goedkoop product is. Bovendien groeit de vraag naar biobrandstof.

Nadelige effecten van plantages
Om aan de vraag te kunnen voldoen, worden steeds meer stukken regenwoud gekapt, omdat het plaats moet maken voor palmolieplantages. Meer dan de helft van alle regenwouden en veengronden in Indonesië zijn inmiddels verdwenen. In 2015 had de gehele regio overlast van de vele bosbranden en de rookontwikkeling die daarbij ontstond met fijnstof en CO2 emissies die gezondheid en het klimaat direct schaden. Onder meer Greenpeace en Amnesty International hebben geconstateerd dat zelfs bij de gecertificeerde palmoliebedrijven grote misstanden voorkomen. Onderbetaling, kinderarbeid, blootstelling aan bestrijdingsmiddelen, verjagen van het oorspronkelijke leefgebied komen veelvuldig voor. Door de plantages en het uitbreiden daarvan gaan hele ecosysteem verloren en het bestaan van orang oetans, tijgers, tropische vogels, zeldzame plantensoorten, neushoorns en olifanten wordt ernstig bedreigd. Doordat de resten die overblijven na het uitpersen van de palmvruchten worden vaak in rivieren geloosd waar het zuurstof aan het water onttrekt. Het gevolg is een hoge vissterfte en dat levert vervolgens problemen op voor de lokale voedselvoorziening.

Aanpak ter verbetering
In 2004 is een internationaal platform opgericht: de ‘Roundtable on Sustainable Palm Oil’ (RSPO). Het platform hanteert als definitie van ‘duurzaam’ acht principes en 39 praktische criteria. Denk hierbij aan sociale criteria zoals het borgen van de rechten van landeigenaren en de lokale gemeenschap. Ook zijn er milieucriteria zoals het verbod op het kappen van regenwoud ten behoeve van palmolieplantages en een verbod op het gebruik van chemicaliën. Helaas heeft het platform vooralsnog niet gezorgd voor grote veranderingen, onder meer door de inmenging van de palmolie industrie en belangenverstrengeling. Controle is beperkt en corruptie voorkomt dat misstanden worden openbaargemaakt. Slechts één bedrijf, het Braziliaanse Agropalma, verricht daadwerkelijk over de hele linie inspanningen om het regenwoud en de veengronden te beschermen. Toch is het goed dat er een start is gemaakt. In Nederland claimen de bedrijven dat 90% van haar palmolie duurzaam wordt geteeld, maar daar kan dus nog veel verbeteren!

En wat kun je zelf doen?
Koop zoveel mogelijk onbewerkte producten en indien mogelijk alleen producten met  RSPO gecertificeerde palmolie. Laat je informeren, bijvoorbeeld door dit filmpje van de NOS. Palmolie.info heeft een ingrediëntenlijst opgesteld waarmee je zelf kunt zien of een product palmolie bevat. Wil je liever een kant-en-klare lijst met de alternatieven? Zaailingen heeft per categorie (zowel voeding als cosmetica) minimaal één waardig alternatief gevonden door veel onderzoek en navraag te doen. De lijst kun je hier vinden. Succes!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *